Lãng du trong miền ký ức

13 căn biệt thự phong cách Pháp trên đường Trần Hưng Đạo (Đà Lạt) vừa được phục dựng thành công, trở thành khu nghỉ dưỡng cao cấp, đã mang đến cho những người yêu xứ lạnh, yêu kiến trúc Pháp cơ hội lãng du về miền ký ức. Trở về trong không gian kiều diễm của kiến trúc Âu châu, để sống với hoài niệm từ những bước chân đầu tiên của bác sỹ Yersin – người châu Âu đầu tiên tìm ra Đà Lạt – là một trải nghiệm khó quên.

Một biệt thự cổ đường Trần Hưng Đạo – Đà Lạt

Cụm biệt thự Trần Hưng Đạo hiện được Công ty Cadasa phục dựng là một trong những cụm biệt thự đầu tiên được người Pháp xây dựng ở xứ sở mộng mơ này. Con đường Trần Hưng Đạo là điểm trung gian giữa mỏm Toàn Quyền (khu cáp treo Đà Lạt ngày nay) và đỉnh Langbian. Theo những công trình lịch sử viết về Đà Lạt: đỉnh Langbian là “kỳ quan” thiên nhiên đầu tiên mà bác sỹ Yersin nhìn thấy, khi ông tìm đường men theo suối và phát hiện ra Đà Lạt – dấu tích đường thám hiểm của Yersin hiện là đèo Prenn. Quá trình cắt rừng qua thung lũng Đạ Lạch (sau này được gọi thành Đà Lạt) để tiếp cận đỉnh Langbian sau đó của Yersin và những nhà thám hiểm khác, đã đi qua khu vực đường Trần Hưng Đạo. Tại đây, khu nhà gỗ Đa Nam – những ngôi nhà nhỏ trên sườn núi đầu tiên phục vụ cho công việc thám hiểm ra đời. Về sau, những ngôi nhà gỗ được thay thế bằng khu biệt thự Trần Hưng Đạo.

Đầu năm 1930, kiến trúc sư Jean Veyssere xây dựng căn biệt thự số 16 – căn đầu tiên trong cụm biệt thự này – làm nơi lưu trú cho những người chỉ đạo xây dựng cụm biệt thự. Khoảng năm 1934, dưới sự chỉ đạo của Jean Veyssere và hai nhà thầu Gages (Pháp), Võ Đình Dung, cụm biệt thự gồm 16 căn hoàn tất, mang phong cách Pháp hào hoa.

Một phòng trong biệt thự cổ

Trong quần thể kiến trúc biệt thự Trần Hưng Đạo, có sự góp mặt của các trường phái Colompage Bắc Pháp, kiến trúc Savoie đặc trưng vùng Alpes Đông Nam Pháp, kiến trúc mái vòm, bẻ góc Đông Bắc Pháp và có cả biểu hiện giao thoa Baroque của các loại hình trên. Vật liệu mà các nhà thầu sử dụng để xây nên quần thể kiến trúc tuyệt mỹ này cũng khá đặc biệt. Khác với kết cấu đá nặng nề của trường phái Tây Ban Nha đương thời, quần thể kiến trúc Pháp trên đường Trần Hưng Đạo phần lớn được xây bằng đá chẻ, gạch Đông Dương, với vật liệu kết dính chủ yếu là vôi và nhựa cây bời lời, tạo nên những khối nhẹ nhàng, thanh thoát. Mười sáu ngôi biệt thự là mười sáu phong cách không trùng lặp.

Tiếp nhận dự án trùng tu quần thể kiến trúc biệt thự Trần Hưng Đạo, những người thực hiện phải đối diện với sự hoang tàn, xuống cấp sau hơn chục năm gió mưa. Hơn bốn năm miệt mài trùng tu với tinh thần trân trọng từng viên đá, lối cỏ, họ đã trả về cho Đà Lạt một di sản kiến trúc gần như nguyên vẹn. Trong khuôn viên đẫm chất thảo nguyên, chủ nhân của quần thể biệt thự này đã trồng thêm gần 1.000 cây mai anh đào, thông và mimosa, tạo thêm cảm xúc cho đường về viễn cổ…

Khuôn viên biệt thự cổ đẫm chất thảo nguyên

Đêm áp tai vào cửa sổ, lắng nghe tiếng gió rây qua vòm thông rì rào, dõi mắt xuống bắt gặp một khóm hoa dại trĩu nặng sương khuya mà nghe lòng thật nhẹ.

Thao Phunuonline